Ολοκληρώθηκε το αφιέρωμα στο Μανόλη Αναγνωστάκη

Ολοκληρώθηκε το αφιέρωμα στο Μανόλη Αναγνωστάκη
Ο αισθηματικός αλλά ουδέποτε αισθηματολόγος, ο "δάσκαλος" πολλών, αλλά ουδέποτε διδακτικός, ο πολιτικά στρατευμένος αλλά ουδέποτε φανατικός ("πόσο φανατικός να είναι εκείνος που γράφει: "Γηράσκω αεί αναθεωρών", εκείνος που γράφει τον Μανούσο Φάσση, η στάση του οποίου μόνο "συνταγογραφία της ορθόδοξης αριστεροσύνης δεν συνιστά";) Μανόλης Αναγνωστάκης πήρε τη "σκυτάλη" στο δεύτερο μέρος του πολύπτυχου αφιερώματος που διοργάνωσε ο "Φιλόλογος" στη μνήμη του ποιητή.

Είχε προηγηθεί, το βράδυ της περασμένης Δευτέρας 9 Μαρτίου -ανήμερα της ημερομηνίας γέννησης του ποιητή στις 9.3.1925- το πρώτο μέρος που αφορούσε τον "(αυτο)σατυρικό Μανόλη Αναγνωστάκη" και τη φιλολογική προσέγγιση των εννοιών του "θανάτου και της νεότητας στην ποίηση του Αναγνωστάκη".

Για την απόλυτη αντιστοίχηση, την πλήρη ταύτιση ζωής και έργου του Μανόλη Αναγνωστάκη μίλησε, στην εισήγησή του ο αρχιτέκτονας και επί σειρά ετών προσωπικός συνομιλητής του, Μίλτος Πολυβίου, ο οποίος, επικαλούμενος τον στίχο: "Δυο πάντα κατηγορίες. Οι δρώντες και οι θεατές" (Από το Υ.Γ.), τοποθέτησε τον ποιητή "σταθερά στην πρώτη", με τη στάση του ως πολιτικού αρθρογράφου ("Ξεκίνημα", "Λαϊκή φωνή", "Κριτική", "Μακεδονική ώρα", "Αυγή", "Θούριος"), τη διαγραφή του από το ΚΚΕ (με τις κατηγορίες του... "οπορτουνισμού" και του... "τροτσκισμού"), την καταδίκη του σε θάνατο από το στρατοδικείο Θεσσαλονίκης και την... άρνησή του να επικαλεσθεί αυτή τη διαγραφή προκειμένου να επωφεληθεί των... ωφελημάτων της από την Πολιτεία...

Αυτά όσον αφορά τον πολίτη Μανόλη Αναγνωστάκη που είχε στα 60 -από τα συνολικά 80 χρόνια της ζωής του- και παράλληλα με την ποιητική του δραστηριότητα "έντονη, μακρόχρονη και πολύπλευρη δημόσια παρουσία και δράση".

Όσον αφορά τα ανθρώπινα, ο Μίλτος Πολυβίου, σκιαγραφώντας την -ΚΑΙ- ηθική υπόσταση της προσωπικότητάς του- προσέδωσε στον ποιητή : διακριτικότητα, αισθαντικότητα και μια... υφέρπουσα μελαγχολία.

Στην "απόλυτη αντιστοίχηση ζωής και ποιητικού έργου" αναφέρθηκε στη δική του εισήγηση, με θέμα "Ο κριτικός και στοχαστής Μανόλης Αναγνωστάκης/συσχετισμός κριτικού και ποιητικού έργου", ο φιλόλογος, επιστημονικός ερευνητής του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας Βασίλης Βασιλειάδης, μιλώντας για τη "στοχαστικά κριτική, αυτοαναφορική που απολογείται και καταγγέλλει, ασκεί κριτική και αυτοκριτική με 'όπλα' τα σπαράγματα προηγούμενων στίχων" και καταλήγοντας με τη διαπίστωση, "τα ποιήματά του παραμένουν τραγικά επίκαιρα με ανεπίδοτα τα βασικά τους αιτήματα".

Το "ηχητικό του παρών" (ακούστηκαν αποσπάσματα από ηχογραφημένη συνέντευξη του ποιητή στον Mισέλ Φάις από τη σειρά "Φωνές της Γραφής", 1997) έδωσε, στη δεύτερη βραδιά τιμής στη Δημοτική βιβλιοθήκη της γενέτειράς του Θεσσαλονίκης, και ο... Μανόλης Αναγνωστάκης, διαψεύδοντας τα περί... "της ήττας", "πολιτικού ποιητή" ("Είμαι ερωτικός και πολιτικός ποιητής μαζί. Είναι η εποχή που συνδύαζε αυτά τα δύο. Δεν είμαι επαγγελματίας ποιητής... Όταν τελείωσε η εποχή τελείωσε και η ποίηση"), χαρακτηρίζοντας την τελευταία του "ποιητική" συλλογή (το "Υ.Γ") ως "αποθέωση της κοινοτυπίας", αλλά και εξηγώντας στο ακροατήριο - δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του (23 Ιουνίου 2005) - ποια ήταν η... Εδουάρδα ("μετά από χρόνια κατάλαβε πως καμιά δεν αγάπησε όσο την Εδουάρδα" - Υ.Γ), ποια ήταν... "η παρέα των τυμβωρύχων", αλλά και το ότι ο Γιάννης Σαλάς ("Δεν ήξερε κανείς τους ποιος ήταν ο Γιάννης ο Σαλάς"- "Υ.Γ")ήταν... "ο ήρωας της Mέσης Aνατολής, ο ιδρυτής της AΣO, της Aντιφασιστικής Στρατιωτικής Oργάνωσης, είναι ο Φάνης στις Aκυβέρνητες Πολιτείες του Tσίρκα. Όταν διάβασα το βιβλίο, πετάχτηκα πάνω! Tηλεφώνησα στον Tσίρκα και του το λέω. Nαι, μου απαντάει, αλλά τα πρόσωπα του βιβλίου δεν είναι εντελώς ίδια με τα πραγματικά... Tον Σαλά δεν έτυχε να τον γνωρίσω. Oργάνωσε το αντάρτικο στη Σάμο. Kράτησε βέβαιο λίγο καιρό, αλλά, φαντάσου, αντάρτικο στη Σάμο! Mετά τον σκότωσαν και τον έσερναν πίσω από τις ρόδες ενός αυτοκινήτου στους δρόμους της πόλης. Eγώ έμαθα για τον Σαλά ένα χρόνο μετά, το 1949, από κάτι Iκαριώτες εξόριστους, που τους είχαν συλλάβει και τους έφεραν στη φυλακή (σ.σ. Eπταπύργιο). Έλεγαν ένα τραγούδι για τον Σαλά. Eίδα ότι μετά από λίγο είχε γίνει σαν δημοτικό τραγούδι. Ήταν πολύ συγκινητικό...).

Στα αποσπάσματα του ηχογραφημένου λόγου του, ο ποιητής δεν ... αποκάλυψε σε ποιους αναφέρεται γράφοντας... "Άνθρωποι χωρίς λεβεντιά", "Δεν έφταιγεν ο ίδιος. Τόσος ήτανε", ούτε γιατί: "Ψάχνοντας τις λέξεις άρχισε το ψέμα", ούτε γιατί: "Ζω μισά...".

Μόνο σαν υπέρτιτλος - επεξηγηματικός όλων των "ερωτημάτων- σχεδόν κρυμμένος, πάνω αριστερά στη φωτογραφία του - φόντο του πάνελ των ομιλητών- ήταν τυπωμένος ο ακροτελεύτιος στίχος του "Υστερόγραφου": "Πόσα άλλα κρυμμένα βαθιά...".

Β. Χαρισοπούλου (AΠΕ - ΜΠΕ)
Powered by TUODY Software